De meeste ouders dromen ervan hun kind te zien groeien, bloeien en schitteren. Toch vergeten we soms dat een kind niet geboren wordt om in onze voetsporen te treden. Het wordt geboren om zijn eigen weg te vinden.
Misschien is dat een van de moeilijkste opdrachten van het ouderschap: niet verwachten dat je kind in jouw schaduw loopt, maar leren wandelen in die van hem.
De meeste ouders proberen te handelen in het belang van hun kind, al lukt dat niet altijd op de manier die een kind nodig heeft. Een goeie ouder wil het beste voor zijn kind en zal zichzelf meestal opofferen voor het geluk van zijn kind.
Ik zeg meestal, want niet elke ouder slaagt erin om een kind te aanvaarden zoals het werkelijk is. Sommige ouders hebben het moeilijk wanneer hun kind een andere richting uitgaat dan ze hadden verwacht.
Wanneer een kind anders denkt, andere keuzes maakt of een andere kijk op het leven ontwikkelt kan dat botsen met de overtuigingen en verwachtingen van zijn ouders. Wat voor het kind aanvoelt als een zoektocht naar zichzelf wordt door een ouder soms ervaren als afstand, afwijzing of verlies van controle.
Sommige ouders reageren daarop door hun kind een schuldgevoel aan te praten. Ze verwijten het ondankbaarheid, zetten druk of laten uitschijnen dat hun steun afhankelijk is van de keuzes die het kind maakt. Voor een kind kan dat aanvoelen alsof liefde en aanvaarding voorwaarden hebben.
Net terwijl elke liefhebbende ouder graag heeft dat zijn kind bijzonder is… Een kind kan enkel opbloeien als bijzonder mens wanneer het zichzelf kan en mag zijn. Wanneer zijn talent wordt ontdekt en gevoed.
Om dit te kunnen heb je als ouder een zekere wijsheid nodig. Niet iedereen krijgt die wijsheid vanzelf mee. Veel ouders doen wat ze kunnen met wat ze zelf hebben meegekregen. Toch blijft het belangrijk om jezelf voortdurend af te vragen of je jouw kind echt ziet voor wie het is. Je moet bereid zijn om veel tijd te steken in het observeren van je kind, oprecht geïnteresseerd zijn. Je moet in de schaduw van je kind willen lopen in plaats van het te conditioneren om in jouw pas, in jouw schaduw te lopen.
Hoe fijn en verantwoordelijk het ook voelt om er als ouder voor te zorgen dat je kind een dak boven het hoofd heeft en de tafel alle dagen rijkelijk gedekt staat, een kind heeft ook behoefte aan emotionele en mentale aandacht. Soms ontbreekt niet alleen de tijd, maar ook het voorbeeld. Wie zelf nooit geleerd heeft om gevoelens te benoemen of naar emoties te luisteren, weet vaak niet hoe hij dat aan zijn kind moet geven. Gewoon samen zitten en eens luisteren, vragen ‘hoe gaat het met jou vandaag?’, niet enkel ‘hoe was het op school?’ om dan ook maar half te luisteren. Ook vragen waarom het goed of slecht gaat is belangrijk.
Eigenlijk dient jouw schaduw ervoor om het kind uit de wind te zetten als het te veel last heeft van het te felle zonlicht en bij jou bescherming zoekt.
Vele ouders willen wel dat hun kind kan schitteren maar dan volgens hun voorwaarden en wanneer ze zelf ook de eer hiervoor kunnen opstrijken. Uiteraard mag je fier zijn op je kind, jouw eigen vlees en bloed en is het niet verkeerd om je betrokken te voelen bij het succes van jouw kind, hoe klein of groot dat succes ook is, Als een kind zich gezien voelt, zal het zijn ouders vaak spontaan betrekken in zijn succes.
De meeste kinderen zullen dit ook doen maar wel op hun manier en op het moment dat zij er klaar voor zijn en niet op jouw moment want hoe succes verwerkt wordt is heel verschillend. Kinderen willen ook wel eens het gevoel hebben dat iets hun verdienste is zonder dat ook hun ouders er weer voor iets tussen zitten.
Laat jouw kind ook eens alleen schitteren, zonder dat jij mee op het podium hoeft te staan. Kinderen willen geen constante competitie voeren met hun ouders. Een kind wil eigenlijk zelfs het liefst dat zijn papa beter is en wint want het wil zijn papa niet zien verliezen. Soms hebben kinderen even wat ademruimte nodig en wanneer een ouder ze dan te veel dwingelanden of opeisen kan dit net versmachtend werken waardoor een kind dit als een verplichte druk gaat aanvoelen en zich net gaat terugtrekken met zijn succes.
Soms heeft een kind wat meer tijd nodig om zijn gevoelens te kanaliseren en heeft het geen behoefte aan te aanwezige ouders. Een goede ouder is bijna onzichtbaar aanwezig, van op een afstand observerend, van dichtbij begrijpend en beschermend indien het kind het nodig heeft.
Een kind verlangt niet dat zijn ouders alles weten of de besten zijn, het heeft vooral een veilig en open nest nodig van waaruit het zelf kan beslissen wanneer het verder van het nest wil gaan om te ontdekken of voorgoed wil uitvliegen terwijl de ouders vanop een afstand een oogje in het zeil houden.
Een kind heeft liever een papa of mama die niet alles weet of kan, wel een ouder die bereid is om samen naar een oplossing te zoeken en samen te werken om iets te maken. Het hoeft niet perfect te zijn, het enige wat perfect zou moeten zijn is de onvoorwaardelijke liefde voor elkaar en daarvoor moet je als ouder kwetsbaar durven zijn. Probeer niet altijd een held of supermama of papa te zijn, durf gewoon mens zijn, een mens die fouten mag en kan maken.
Durf toegeven dat het leven dat je – met de beste bedoelingen weliswaar – aan je kind hebt geschonken vooral jouw keuze was. Dat je misschien wel fout was omdat je het ergens hebt opgedrongen aan een kind dat deze keuze misschien niet zelf had gemaakt.
Het grootste verdriet tussen ouder en kind ontstaat misschien niet door een gebrek aan liefde, maar door een gebrek aan wederzijds begrip.
Misschien zegt een kind op een dag: “Ik twijfel er niet aan dat je mij graag zag. Ik twijfel er zelfs niet aan dat je deed wat je kon. Maar ik heb vaak het gevoel gehad dat je mij probeerde te begeleiden zonder echt te begrijpen wie ik was. Je zag mijn keuzes, maar niet altijd de redenen erachter. Je zag mijn resultaten, maar niet altijd de weg die ik aflegde. Je wou mij helpen groeien, maar soms had ik vooral nood aan iemand die eerst even bleef stilstaan om te kijken wie ik werkelijk was.”
Toch verwijt ik jullie niks. Jullie deden wat jullie konden met de kennis, de ervaringen en de bagage die jullie zelf hadden. Maar een kind ervaart niet wat zijn ouders bedoeld hebben, het ervaart wat het gekregen heeft. Goede bedoelingen kunnen liefde geven, maar ze zijn niet altijd voldoende om een kind ook echt te begrijpen.
Daarom zeg ik: de grootste keuze heb jij als ouder al mogen maken. Zorg ervoor dat al de andere belangrijke keuzes in het leven van je kind zo veel mogelijk aansluiten op de wens en de natuur van je kind. Dit is vooral observeren, begeleiden, loslaten en waken met de grootste onvoorwaardelijke liefde die je kan voelen. Als je je kind op die manier kan begeleiden zal het jou zien en waarderen als bijzondere ouders voor het leven en zelfs na de dood.
Een kind dat zijn ouders later corrigeert doet dat niet altijd uit ondankbaarheid. Soms doet het dat omdat het eindelijk woorden heeft gevonden voor iets wat het als kind alleen maar kon voelen.