De juiste chirurg kiezen voor je resurfacing operatie

Zoals je in deel 1 al kon lezen heb ik voor mijn resurfacing operatie gekozen voor Dr Koen De Smet van de Anca-kliniek in Sint-Martens Latem. Op een internetforum over resurfacing had ik gelezen dat hij één van de beste chirurgen ter wereld is op dit vlak. Dat gaf mij toch al wat vertrouwen… als het dan toch moest, dan liever door een wereldautoriteit. Koen De Smet is een zeer betrokken mens met een pak aan ervaring en kennis die met zelfverbeterende ingesteldheid probeert om de perfectie te benaderen.

Dr. De Smet heeft bij mij de Adept Metal on Metal (MoM) resurfacing device geplaatst. Het proefproject Recerf CoC (Ceramic on Ceramic) waar ik interesse in had stond on hold. Dr. De Smet was van mening dat voor mij de MoM zeker een goede optie was omdat dit door de jaren zijn degelijkheid al heeft bewezen. Voor een nieuw soort prothese moet men dit altijd afwachten, hoe goed de initiële resultaten ook zijn.

Zoals je in de vorige blog kon lezen heb ik onmiddellijk na de bespreking van mijn laatste MRI (met mijn sportarts) contact genomen met de Anca-kliniek om te informeren wanneer de eerstvolgende mogelijkheid voor operatie was. Tot mijn grote verbazing kon deze al 3 weken later ingepland worden. Mijn ervaring met de Anca-kliniek is uitermate positief. Zowel de chirurgen als de administratieve ondersteuning waren top.

Twijfels

Eens de datum is vastgelegd begint natuurlijk wel de stress. Je begint na te denken en toch weer te twijfelen of je wel de juiste beslissing hebt genomen. Je beseft dat deze operatie onomkeerbaar is.

Eigenaardig genoeg waren mijn pijn en klachten de week voor de operatie plots veel minder. Mogelijk leidt de spanning van de operatie je af en probeert je onderbewuste er nog alles aan te doen om de operatie te vermijden.

Laat je ook niet in de war brengen omdat je soms bij intensievere belasting een beter gevoel hebt dan wanneer je weinig doet. Dit betekent niet dat je artrose beter is. Het is waarschijnlijk omdat je spierdoorbloeding dan meer geactiveerd wordt, je zet meer spanning op je spieren waardoor je een stabieler gevoel creëert. Zo voelde ik mij meestal beter door zwaardere wattages te trappen en ook squatten met zwaardere gewichten kon soms verlichting brengen. Dit kan ook een mentale kwestie zijn. Het gevoel dat je een zware belasting kan verdragen neemt even je angsten weg en door de adrenaline en endorfine wordt ook de pijn gecamoufleerd maar eigenlijk is er structureel niets veranderd. 

Het is normaal dat je twijfelt tot wanneer je op de operatietafel ligt. Ik moest al de dag voordien binnen en als mijn vrouw niet bij mij was geweest was ik de avond voor de operatie terug naar huis gekeerd.

Je zintuigen staan op scherp om alle informatie in jouw omgeving op te vangen. Tijdens de pré-operatieve onderzoeken kom je misschien mensen tegen die al voor hun tweede resurfacing operatie komen. Sommigen zullen uitermate positief zijn maar anderen zeggen toch iets wat je minder vertrouwen geeft.

Voor mij was opnieuw (pijnloos) kunnen lopen een belangrijke motivatie om deze resurfacing operatie te laten doen. In de wachtkamer raakte ik in gesprek met een lotgenoot die deze ingreep 5 jaar eerder al had laten doen en nu voor zijn andere kant kwam. Hij vertelde dat hij zeker tevreden was maar hij zei ook dat lopen niet lukte.  Dat kwam op dat ogenblik hard binnen en gaf mij geen goed gevoel.

Ik kan alleen maar adviseren om al die informatie met een korreltje zout te nemen. Ieder heeft zijn verhaal en veel van wat kan of niet kan na de operatie ligt ook aan je instelling en wilskracht. Niet iedereen is bereid om snel aan de revalidatie te werken. In het begin kan dit best wel pijnlijk zijn. Bovendien is lopen niet voor iedereen zo belangrijk waardoor ze het makkelijker opgeven als het in het begin niet lukt.

Jezelf voorbereiden op je resurfacing operatie

Laat je niets wijsmaken, dit is een zware orthopedische operatie. Mensen hangen soms liever de held uit en zeggen dat het weinig voorstelt. Neem het van mij aan, het is een grote en zware operatie. De postoperatieve periode gaat gepaard met vervelende ongemakken die je soms heel onzeker maken. Uiteraard gaat iedereen er op zijn eigen manier mee om, de ene al vlotter dan de andere. Misschien is het makkelijker als je al eerder werd geopereerd.

Probeer je vooraf zo goed mogelijk te informeren en werk zoveel mogelijk onzekerheden weg. Zit er niet mee om verschillende keren op consult te gaan bij je chirurg en bekijk eens een filmpje van de operatie zelf. Het is belangrijk dat je beseft wat er allemaal gaat gebeuren. Ook al zijn de beelden confronterend, hoe meer je je kan instellen op wat er met je lichaam gebeurt tijdens de operatie hoe sneller het aanvaardingsproces kan beginnen en hoe beter je hersenen al kunnen beginnen te anticiperen. Als je elke dag een koude douche neemt dan zal de dag dat je in een ijskoud meer wil springen veel beter worden geanticipeerd door je lichaam dan wanneer je nooit onder koud water hebt gestaan.

Voor mij was het heel belangrijk dat ik werd geopereerd door de chirurg waarvoor ik had gekozen. Ik begrijp dat iedereen moet leren en dat de rest van het team ook meer dan capabel is maar voor mij persoonlijk gaf dit toch houvast.

Mogelijke complicaties bij een resurfacing operatie

Resurfacing van de heup is een vrij zware operatie en zoals bij elke operatie zijn complicaties altijd mogelijk. Geen enkele chirurg weet hoe je lichaam zal reageren op een traumatische ervaring. Heupresurfacing uitgevoerd door een ervaren chirurg is al bij al een veilige ingreep met weinig complicaties.

Je leest soms horrorverhalen over metaalvergiftiging en femurbreuken maar in de realiteit komt dit echt niet vaak voor.  De kans dat dit gebeurt is niet groter dan dat je morgen verkeerd valt en je heup breekt. Ook de verhalen van het loskomen van de cup zijn achterhaald. Uiteraard kan dit gebeuren maar als de cup goed geplaatst is en de tijd gekregen heeft om goed in te groeien en er voldoende gewerkt is aan het versterken van de omliggende weefsels zal dit zelden gebeuren.

De operatie zelf

De operatie wordt meestal onder volledige narcose uitgevoerd. Ik wou echter absoluut onder plaatselijke verdoving (ruggeprik) geopereerd worden. De anesthesist probeerde mij dit wel af te raden. Ik begrijp ook waarom. Als je tijdens de operatie alsnog het gevoel krijgt dat je het niet aankan en in paniek raakt bemoeilijkt dit de procedure. Ik wist van mezelf zeker dat ik dit aankon. Echter, ook al ben je vanaf je middel volledig gevoelloos, het is verre van comfortabel. Je ligt in een vervelende houding op je zij en je voelt de fixaties rond je buik echt drukken op je ingewanden. Dat was vrij pijnlijk en ongemakkelijk. Op het einde van de operatie konden ze mijn operatiekleedje uitwringen van het zweet, niet van de angst maar van het ongemak. Dus voor de mensen die geen specifieke angst hebben voor een volledige narcose zou ik dit wel aanbevelen.

Hou er ook rekening mee dat je alles voelt. Je voelt geen pijn maar wel verschillende sensaties, van het insnijden, het ontwrichten, het kloppen en boren. Voor het vermijden van de misselijkheid moet je de narcose alvast niet laten want de dag na de operatie was ik de hele dag echt misselijk. Dit kwam vermoedelijk door een overgevoeligheid aan de medicatie (o.a. morfine)

De duur van de operatie is gemiddeld 60 à 90 minuten. Dit hangt af van de complexiteit en van de schade aan het bot, de hoeveelheid necrose, osteofyten en uiteraard ook de ervaring van de chirurg. Bij mij duurde het exact een uur en dat ging betrekkelijk snel voorbij naar mijn gevoel.

Terug op de kamer ben je blij dat het achter de rug is maar dat is het begin van een lange weg met vele obstakels die je stap per stap moet overwinnen. Verwacht zeker discomfort en wat pijn. Hoe veel en hoe lang is voor iedereen verschillend. Veel heeft ook te maken hoe je de operatie bent ingegaan en wat je pijndrempel is. Als je al een lange tijd gecompenseerd hebt met andere lichaamsdelen en spieren is het goed mogelijk dat je tijdens de eerste revalidatie periode aan die delen meer pijn zal voelen boven op de pijn van de spieren die moeten herstellen van de operatie.

De eerste stapjes

De dag na de operatie komen ze je halen voor je eerste stapjes met krukken. In mijn geval moest ik de kinesiste onverrichterzake terugsturen. Niet omdat ik mijn eerste stapjes nog niet durfde zetten, maar omdat ik zo misselijk was dat ik niet uit mijn bed kon. Pas tegen de avond van de dag na de operatie ging de misselijkheid wat over en kon ik met mijn krukken toch eens een paar voorzichtige stapjes doen. Je leert ook hoe je in en uit bed komt. Dat is belangrijk want na 4 dagen mag je naar huis.

Stappen als revalidatie

Als je naar huis gaat krijg je beperkte instructies mee. Je leert een paar oefeningen die je moet doen maar kinesitherapie wordt in de eerste fase afgeraden. Voorzichtig bewegen, luisteren naar je lichaam en vooral stappen is de boodschap. Na ongeveer 2 à 3 weken kan je vaak één kruk achterwege laten en korte tijd nadien, je zal zelf wel aanvoelen wanneer, kan je ook je tweede kruk achterwege laten.

Stappen is zowel goed voor de spieren rondom de heup om stilaan weer te activeren, maar de gewichtsbelasting is ook belangrijk voor het ingroeien van je heupcup. Stappen, stappen, stappen, dat is het advies dat je krijgt. Ik had op dat moment nog geen zin om onder de mensen te komen, dus ik heb rondjes rond onze tafel gelopen. In het begin 5 rondjes, dan 10… dan 10 in elke richting. Na een paar weken liep ik 300 toertjes rond de tafel… Gekkenwerk als ik er nadien aan terugdenk.   

De eerste weken na de operatie

Het is belangrijk dat je vooruitgaat maar niet hoe snel. Soms blijf je wat hangen in een fase en dan zal je ineens enkele grote stappen vooruitzetten. De eerste 3-4 weken waren voor mij echt confronterend.  Je kan bijna niet slapen omdat je op geen enkele manier goed ligt. Op je geopereerde kant liggen lukt uiteraard niet. Ook op je andere zij liggen is te pijnlijk omdat je spieren die trekbelasting nog niet aankunnen. Je kan proberen om dit met een kussen tussen je benen op te lossen maar het blijft een moeilijke tijd. Als je tijdens je slaap een foute beweging doet dan krijg je wel een stevige pijnscheut.

Elke dag voel je dat het een beetje beter gaat maar in deze fase ben je nog vlug tevreden. Dat verandert snel want je zal steeds meer willen kunnen en steeds meer willen testen om vertrouwen te zoeken in deze operatie. Je raakt dikwijls gefrustreerd omdat het naar jouw gevoel niet snel genoeg gaat maar vergeet dan niet eens achteruit te kijken waar je vandaan komt. Ook een Youtube-filmpje van de operatie bekijken laat je snel beseffen dat dit wel een serieuze traumatische ervaring was voor je lichaam. Hiervan herstellen heeft echt tijd nodig.

Schrik ook niet als je na de operatie het gevoel hebt dat je ene been langer is dan het andere. Dit is slechts een tijdelijke perceptie die verdwijnt na enkele dagen of weken.

Bel of neem via mail contact op met je chirurg als je twijfels hebt. Dit is beter dan onzeker rond te blijven lopen. Normaal mag dit voor hem of haar geen probleem zijn en zijn ze dat wel gewoon.

Elke patiënt maakt zijn eigen proces door en evolueert in zijn eigen tempo. Sommigen kunnen al heel snel zonder krukken terwijl anderen er enkele weken, soms maanden langer over doen. Die laatsten kunnen misschien al sneller zelf hun kousen en schoenen aantrekken terwijl degenen die al na enkele weken zonder krukken lopen net daar langer problemen mee hebben. Ga vooral niet vergelijken. Ieder moet zijn eigen verhaal schrijven.

De eerste revalidatiefase

De eerste echte revalidatiefase begint bij de meesten tussen week 3 en 6. Dit hangt af van je gevoel en kennis van je eigen lichaam. Topsporters kennen hun lichaam meestal net wat beter dan de gemiddelde patiënt. Topsporters hebben dan ook een nadeel: ze zijn zo eergierig en zoeken altijd de grens op van wat kan. Dit maakt dat ze meestal langer moeten omgaan met tegenreacties en af en toe een serieuze setback hebben omdat ze de grens misschien net wat veel hebben afgetast.

Ben je zelf geen prestatie-atleet bent laat je dan ook niet ontmoedigen door deze mensen die schijnbaar veel sneller belastbaar zijn. Het is hun wilskracht om elke dag hard te werken en hun vermogen om meer pijn te kunnen verdragen dat hun zo vooruit helpt. Ze zijn dan wel bereid om er wat meer en wat langer pijn bij te nemen.

De verschillende sensaties die je voelt zullen jou vaak onzeker maken. Soms voel je stekende pijntjes, dan voel je weer meer ‘clunking’. Een andere dag heb je wat diepere pijn, voelt alles weer wat meer gespannen en lijkt het alsof er een tak in je been zit. Het hoort er allemaal bij. Gaandeweg zal dit wegebben en zal je vooral nog rare sensaties voelen als je de belasting nog eens hebt opgedreven.

Na 6 weken ga je bij de chirurg op controle, waar ze een rx nemen om te zien of alles goed op zijn plaats zit. Vanaf dit moment krijg je dan ook groen licht om alles te doen, met uitzondering van schokbelasting.

Opnieuw sporten met je “sportheup”

Als sporter wil je uiteraard zo snel mogelijk weer echt actief zijn.  Naast het stappen mag je na 2 weken op de hometrainer, zonder weerstand uiteraard.

Eens de fase van de rondjes rond de tafel voorbij begon ik op de loopband te wandelen. Daarbij kon al een beetje beginnen spelen met het tempo en ook met de helling. Verder bouwde ik na enkele weken de weerstand op bij het fietsen, zodat ik zwaardere wattages kon fietsen. Dit hielp mij niet enkel om kracht in de benen op te bouwen maar gaf mij ook al wat inspanningsgevoel. Als atleet wil je toch iets kunnen doen dat jou doet zweten… als lopen nog niet gaat is fietsen voor mij the next best thing.

Daarnaast heb ik, zodra het kon, heel hard gewerkt aan stabilisatie en mobilisatie. Ik wilde zo snel mogelijk weer kunnen lopen. Als personal trainer weet ik dat het trainen van de spieren rond de heup de eerste stap daar naartoe was. Door mijn job heb ik het geluk allerlei revalidatiemateriaal bij mij thuis te hebben: bosu trainers, balanceerkussens, red cord, airmat, spinning fietsen, loopband. Uiteraard kan jij ook naar een fitness of fysiocentrum gaan.

Om mijn revalidatie nog te intensifiëren ga ik tegenwoordig ook elke twee weken bij Sporti-Fy in Waasmunster. Ik werk er samen met Freke Peeters om de verschillen die er nu nog zijn tussen links en rechts zoveel mogelijk weg te werken. Het feit dat zij dit kunnen uitmeten waardoor we ons zeer precies op de juiste spiergroepen kunnen richten voor de oefeningen is heel nuttig. Het is uiteraard ook fijn om de vooruitgang te kunnen meten.

Hardlopen met resurfacing prothese

Dr. Koen De Smet laat alle beperkingen op activiteiten vallen vanaf 3 maand. Vanaf dan mocht ik opnieuw voorzichtig beginnen lopen. Vele andere chirurgen raden aan om 6 maand tot zelfs 12 maand te wachten om te lopen. Ik begrijp ook waarom.

Om het lopen weer op te bouwen heb ik mijn eigen protocol uitgewerkt. Ik ben ervan overtuigd dat dit voor elke loper veel kans geeft op succes. Het is belangrijk om je lichaam de juiste prikkels te geven en deze te combineren met spierversterkende oefeningen. Ik ben echt beginnen lopen 4 maand na de operatie. Na drie maand deed ik wel al oefeningen in functie van het lopen ter plaatse met weerstand.

De eerste loopervaringen waren niet altijd positief. De spieren rond de heup verkrampten als snel en ik vreesde dat dit altijd zo zou blijven. Als de ingesneden spieren protesteren kan (en mag) je echt niet door die spanning lopen. Toch ben ik erin blijven geloven en aan werken. Ik ondervond dat het punt waar het  vastliep steeds verder verschoof.

Omdat wij op dat moment in Oostenrijk waren ben ik begonnen met bergop te lopen. Dit gaf mij een veiliger gevoel omdat de impact kleiner is. Voor bergop lopen heb je door de kleine stapjes ook minder ROM (range of motion) nodig. De eerste keer deed ik blokjes van 5 minuutjes, de tweede keer waren mijn blokjes al ongeveer 10 minuutjes en de derde keer liep ik het hele traject in een half uur naar boven.

Bergop ging al snel vrij vlot, vlak lopen was toch iets moeilijker. De snelheid ligt (bij mij toch) hoger en je ROM is anders. In het begin blokkeerden mijn spieren soms waardoor ik al snel moest wandelen. Toch gaf ik niet op, ik probeerde zoveel mogelijk in terrein en tempo te variëren. Intussen bleef ik verder werken aan de spieren rond mijn heup. Pas als deze eens doorgesneden geweest zijn besef je wat je als loper van je heupen vraagt.

Als referentie: 7 maand na mijn resurfacing operatie loop ik al 10 km ruim onder de 37 minuten. Op de loopband loop ik nu 30 minuten aan 17,5km/u en doe ik ook weer intervaltraining.

Einde van de eerste fase

Terwijl ik dit schrijf ben ik zelf nog in volle revalidatie. Omdat ik weet hoe moeilijk deze weg is wil ik mijn ervaring zo snel mogelijk delen. Als jij al een tijd niet meer kan lopen omwille van heupartrose, dan kan ik jou hopelijk met deze gids helpen.

Op dit moment is de ondergrond waarop ik loop ook nog heel belangrijk. Ik merk dat ik op zachte ondergrond en op mijn loopband (LifeFitness, bekend om de zachte demping) al betrekkelijk comfortabel kan lopen. Op beton of asfalt lopen is op dit moment nog lastiger. Als ik samen met mijn vrouw rustig loop heb ik weinig hinder. Als ik iets meer tempo probeer te lopen stel ik vast dat mijn spieren toch nog makkelijk protesteren. Om comfortabel langere stukken te lopen moet ik buiten ongeveer 2 km/u langzamer lopen dan op de loopband.

Ik ga ervan uit dat dit met de tijd ook nog zal verbeteren. Toch probeer ik harde ondergrond wel iets meer te mijden dan vroeger. Ik beperk mij voorlopig ook tot 3 keer lopen per week. Ik zie wel wat de toekomst brengt. Mogelijk blijf ik tevreden met 3 keer per week, misschien ook niet. 7 dagen op 7 lopen hoeft niet meer om tevreden te zijn. Bovendien wil ik mijn rechterheup en andere gewrichten ook wat sparen.

Er waren zeker momenten dat ik twijfelde of het nog ooit zou lukken om weer van mijn geliefde sport te kunnen genieten. Ik durf nu zeggen dat het wel komt. Tegelijkertijd ben ik ervan overtuigd dat ik met momenten nog tegen de herstellimieten van mijn operatie zal lopen maar zonder grote tegenslagen zal ik mijn doel bereiken.

Ik hoef niet meer de eliteatleet te zijn die ik was. Er is om te beginnen de factor leeftijd waaraan niemand ontkomt. Ik wil wel nog het gevoel hebben dat ik het kan en dat mijn lichaam kan genieten van een intense training zodat mijn geest even dat bevrijde gevoel van de goeie dagen kan herbeleven.

Mijn visie op lange termijn

Ik denk dat je een jaar tot zelfs anderhalf jaar moet rekenen om te kunnen zeggen dat je prothese bijna als je eigen heup voelt. Ook om te zeggen dat je het indien nodig opnieuw zou doen voor de andere heup. Niet het leukste scenario om naar uit te kijken maar wie geboren is met een gevoeligheid voor artrose zal dat meestal bilateraal ondervinden. Ook bij mij is al artrose zichtbaar in mijn andere heup maar voorlopig heb ik nog geen pijn. Het kan ook best zijn dat dit bij jou niet zo is en dat het afbraakproces van kraakbeen stabiliseert naarmate de belasting bij het ouder worden meer gedoseerd wordt. Als je het lichaam de tijd geeft om zich aan te passen aan de juiste belasting en een goede omgeving kunt creëren met de juiste ingrediënten dan kan het soms zorgen voor een wonder.

Feit is dat prestatieatleten minder snel tevreden zijn dan de gemiddelde mens. Een ingreep wel of niet als succesvol beoordelen zal bijgevolg van meer criteria afhangen.

Resurfacing Ondersteuningstraject

Ik heb zelf ondervonden dat specifieke richtlijnen en protocollen voor atleten met resurfacing niet makkelijk te vinden zijn.

Wil jij graag ondersteuning tijdens jouw resurfacing traject? Ik help jou met een gepersonaliseerde revalidatieaanpak. We maken samen een oefenprotocol bestaande uit stabilisatie en versterkende oefeningen gericht op een terugkeer naar het lopen.

Ik ben er persoonlijk van overtuigd dat wie deze oefeningen nauwgezet uitvoert met bijna 100% zekerheid weer zal kunnen genieten van de loopbeleving (op voorwaarde dat de prothese vakkundig en perfect is geplaatst)

Opgelet: ik ben personal trainer, geen kinesist, noch arts. De oefenprotocollen zijn het resultaat van mijn eigen kennis en ervaring. Vraag aan jouw arts groen licht alvorens met deze oefeningen te starten.

De oefeningen vragen wel de ingesteldheid van atleet want je moet het uiteindelijk nog altijd doen. Wel maakt het een enorm verschil als er iemand is die jou begrijpt en samen met jou op pad wil gaan om jezelf weer terug te vinden.

Heb jij als atleet ook vragen over heupartrose en resurfacing, vul dan vrijblijvend onderstaand contactformulier in

Het bericht Mijn resurfacing operatie en revalidatie (3) verscheen eerst op Cellbuilding.

Dit is het tweede deel van mijn driedelig artikel over mijn ervaring als atleet met heupartrose en resurfacing. In deel 1 gaf ik al wat algemene informatie over hip resurfacing, wat het precies is en voor wie dit een oplossing kan zijn. In dit tweede deel vertel ik mijn persoonlijk verhaal en ervaring met heupartrose als atleet en ook als personal trainer, de dingen die ik geprobeerd heb en hoe ik uiteindelijk toch voor de operatie koos.

Op 29 maart 2022 liet ik mijn resurfacing uitvoeren. De 2 jaar die hieraan voorafgingen waren een moeilijke periode van pijn, onzekerheid en ook veel frustratie. Chronische pijn weegt altijd zwaar op iemand. Als deze pijn dan ook de uitoefening van jouw beroep in gevaar brengt, dan komt er nog een stressfactor bij.

De meeste mensen die aan gevorderde artrose lijden maken een proces door. In de meeste gevallen is de evolutie van de klachten traag. Als dit dan op latere leeftijd gebeurt is de impact op je leven naar mijn gevoel iets kleiner.

Als je daarentegen nog vrij jong en actief bent dan kan er een waaier aan emoties de revue passeren. Niet allen je sport komt in het gedrang, soms ook je beroep. Afhankelijk van je activiteiten is de nood aan medisch ingrijpen sneller of minder snel aan de orde.

Ik weet niet of mijn verhaal representatief is, want tussen mijn allereerste pijnklachten en de uiteindelijke operatie zat maar een periode van 2 jaar. Ik heb het gevoel dat dit bij de meeste mensen langer is. In elk geval, ik kan enkel mijn verhaal vertellen in de hoop dat mede-lotgenoten er iets aan hebben. Ik focus niet enkel op de lichamelijke aspecten maar ook op de mentale druk die dit op iemand kan leggen. Als je op dit moment in een gelijkaardige situatie zit kan mijn verhaal jou misschien moed geven. Zelf was ik ook constant op zoek … vooral naar hoop denk ik.

Hoe het begon… de eerste pijnklachten

Begin 2020 voelde ik plots wat liespijn. In eerste instantie dachten we aan een psoas-blessure. Ondanks een rustperiode en aangepaste training bleef het probleem aanhouden. Ik kon wel alles doen maar niet pijnloos. Vaak was er ook enkel pijn na de inspanning, niet tijdens. Omdat het bleef zeuren stuurde de sportarts mij toch naar de radiografie omdat liespijn toch ook op heupartrose kan wijzen.  

Eerste resultaten waren bemoedigend… wel beginnende coxartrose (=heupartrose) maar voor een atleet van mijn leeftijd niks om me echt zorgen over te maken, zo klonk het. Na de eerste opluchting bleek toch vrij snel dat het meer dan dat was.  In die periode kwam dan ook de Covid-lockdown en als personal trainer mocht ik tijdens die periode niet werken. Dit was een mes dat aan 2 kanten sneed. Enerzijds gaf mij dit de mogelijkheid om beroepsmatig wat rust te nemen. Anderzijds had ik plots ook heel veel tijd om te piekeren. Als sporter was dit altijd een droom: hele dagen tijd hebben om te sporten. Nu was er tijd en kon ik niet veel doen… ik was enorm triest en gefrustreerd. Uiteraard ging ik nog regelmatig lopen maar nadien kreeg ik steeds pijnlijke tegenreactie.

Uiteindelijk wees een mri uit dat de artrose toch ernstiger was dan gedacht. Niet-sporters zullen dit misschien moeilijk begrijpen maar mijn wereld stortte in. Ik had het ook moeilijk met de diagnose want wat ik zag bij mezelf strookte niet met het beeld dat ik had van iemand die aan artrose leed. Onderliggend bleef ik de gedachte hebben dat er nog iets anders moest zijn want dat het niet logisch was dat ik zo snel achteruitging. Ik ging van sportarts naar heupspecialist maar een oplossing kwam er niet. Zelfs een cortisone-injectie – wat bij de meesten toch gedurende een bepaalde tijd verlichting geeft – hielp helemaal niks.  

Pijnloos lopen was intussen onmogelijk. Ook in het dagelijks leven had ik veel ongemak maar ik bleef mijn lichaam wel op andere manieren onderhouden. Ik fietste veel (vooral indoor cycling) en bleef kracht en stabilisatieoefeningen doen en stretchen. Toch voelde het allemaal niet zoals het hoorde te voelen, na elke training kreeg ik een uur later de rekening gepresenteerd en was ik teleurgesteld. Ook simpele bewegingen waren ongemakkelijk zoals lunges of plotse draaibewegingen.

Alternatieve behandelingen voor artrose

Ik heb alles uitgeprobeerd, rust, prp-behandelingen, cortisone-injectie, aangepaste oefeningen en stretching voor meer beweeglijkheid… Ten einde raad heb ik zelfs een zeer dure stamcelbehandeling laten uitvoeren die uiteindelijk niets heeft opgebracht. Deze kliniek beweerde dat ik een goeie kandidaat voor hun behandelmethode met eigen stamcellen. Deze met een boor uit je bekken laten oogsten is verre van aangenaam maar ik had er veel voor over om aan een operatie en heupprothese te ontsnappen. Op dat moment was het voor mij een minder ingrijpende behandeling dan het alternatief van de resurfacing.  

6 maand later kwam de harde realiteit: een nieuwe MRI toonde aan dat mijn artrose nog verslecht was.  Naast bijna 8000 Euro en veel tijd was ik ook een illusie armer.

Als je het kan betalen probeer je uiteraard alles. Sommige wetenschappelijke publicaties leken echt veelbelovend. Helaas, naar mijn gevoel kan stamceltherapie enkel helpen wanneer je in graad 1 of max 2 kraakbeenlijden zit. Bij gevorderde artrose denk ik niet dat het iets doet. Misschien dat er in de toekomst mogelijkheden zijn voor stamceltherapie.

Ook mijn job was in gevaar

Als personal trainer en mental coach was het zeker zwaar. Elke dag opnieuw werd ik geconfronteerd met mijn beperkingen. Deze moest ik dan ook nog zo goed mogelijk weten te camoufleren want klanten komen graag bij een fitte gezonde trainer met een goeie mentale instelling. Ik gaf elke dag energie en moed aan mensen, energie die ik eigenlijk zelf niet meer had. Vaak heb ik gedacht dat ik mijn zaak zou moeten stoppen.

Als de laatste klant de deur uit was, was ik uitgeput en kon ik enkel nog in mijn bed kruipen. Ik, Kris, de atleet die zo fysiek sterk was… ik, de onverzettelijke Kris die verschillende keren per dag meetrainde met de klanten en daarnaast ook nog zijn eigen training afwerkte zoals in zijn beste topsport jaren.  Nu stond ik aan de kant geparkeerd, een atleet met heupartrose. Ik moest toekijken hoe de mensen die via mij de zin van het sporten hadden leren kennen nu konden genieten van de juiste beleving.

Als zelfstandige heeft de heupartrose mij veel geld gekost. Ik kon lange tijd geen nieuwe klanten meer aannemen omdat ik het fysiek niet aankon. Ik moest vaak ook afspraken annuleren vanwege afspraken met dokters, medische beeldvorming, behandelingen enz. Gaandeweg verandert ook je karakter, velen krijgen zelfs donkere gedachten. Ook bij mij was dit het geval want je verliest eigenlijk je identiteit. Soms zou je zelfs willen dat de wereld verging want jouw wereld die is al lang vergaan.

Als atleet genoot ik altijd extra van de vroege lentezon of de warme zomer omdat dit dan extra energie gaf om eens goed te gaan sporten. Nu deden deze seizoenen en dagen gewoon extra pijn.  Als mijn laatste ochtendklant de deur uit was kroop ik vaak in bed. Door het open raam hoorde ik telkens lopers voorbijkomen, hoorde ik gelukkige mensen die genoten van deze dagen terwijl ik gedoemd was om in bed te liggen en naar tv te kijken omdat het gewoon niet ging. Ik wou ook niet geconfronteerd worden met mensen die buiten aan het sporten waren. Ik bleef dus gewoon binnen… ook al was het prachtig weer. Ook al gunde ik hun dat, ik vond het zo onfair dat dit geluk mij ontnomen was. Zo is het leven, je krijgt nooit garanties op je gezondheid.

Toch bleef ik elke dag, hoe moeilijk soms ook, mijn uurtje sport doen. Ik wou klaar zijn om – als het nodig bleek – sterk in de operatie te gaan.  Ik was ervan overtuigd dat ik hierdoor meer kans zou hebben op een goed herstel. De laatste 2 maand trainde ik zelfs in functie van de operatie. Ik zette mij enkel doelen in het fietsen en in het optrainen van mijn beenspieren om zo weinig mogelijk proprioceptie te verliezen en na de operatie zo veel mogelijk voeling te behouden met functionele beweeglijkheid.

Aan degenen die nu voor een resurfacing operatie staan raad ik aan een goed programma binnen je mogelijkheden te volgen. (Je kan dit bij mij via een mentale en fysieke consult verkenning bekomen.)

Wanneer is het juiste moment voor een resurfacing operatie?

Dat is voor iedereen anders. Hoe beperkt ben je in het normale functioneren? Hoeveel pijn heb je in het dagelijkse leven? Hoeveel pijn kan je verdragen? Ben je bereid om nog een tijdje een compromis te maken en een andere sport te doen zoals fietsen i.p.v. lopen? Heb je alle andere behandelingen geprobeerd? Er zijn heel veel factoren die je moet afwegen alvorens je te laten opereren.

Feit is wel dat je moet onder ogen zien dat wanneer je pijn heel beperkend is en ook de beeldvorming geen enkele twijfel laat over de ernst van je artrose, het ook niet meer vanzelf zal beteren, integendeel.

Op een bepaald moment verlies je gewoon te veel levenskwaliteit en tijd. De pijn kan je zodanig kwellen dat je steeds geïsoleerder gaat leven en steeds minder actief wordt. Voelen dat je niet in orde bent kan je heel depressief en bang maken. Het is geen makkelijke beslissing om in jou te laten snijden, zeker als je nog nooit een andere operatie hebt moeten ondergaan.

Uiteindelijk heeft het weinig zin om te blijven zwalpen op wat goeie hoop. Beterschap zal niet meer vanzelf komen. Zelfs al geloof ik dat het lichaam een groot aanpassingsvermogen en regeneratievermogen heeft, sterk beschadigd kraakbeen is echter één van de weinige dingen waar de kans heel klein is dat het herstelt.

De knoop doorhakken en de operatie inplannen

Na mijn laatste MRI-resultaten met mijn sportarts besproken te hebben heb ik meteen de knoop doorgehakt en de operatie vastgelegd. Na twee jaar pijn en ongemak wou ik eindelijk weer perspectief. Velen wachten tot ze echt bijna niets meer kunnen maar dit wou ik niet. Dit gezegd zijnde is de confrontatie alleen maar groter wanneer je eigenlijk nog veel kan en zo de operatie ingaat.  Als je nog goed genoeg bent dan kom je zonder krukken binnen en ga je buiten met krukken, dus eigenlijk ga je slechter naar buiten dan dat je naar binnen kwam. Als je echt bijna niks meer kan is het makkelijker denk ik. Je hebt dan misschien minder te verliezen en meer te winnen.

Daarnaast had ook veel angst. Voor mezelf ‘kon’ ik nog alles. Het was misschien heel pijnlijk, maar ik kon nog… ik vreesde een scenario waar ik bepaalde dingen, waaronder uiteraard hardlopen, na de operatie definitief niet meer zou kunnen.

Hoe het verliep met de operatie en revalidatie kan je lezen in deel 3  

Het bericht Personal trainer en atleet met heupartrose (2) verscheen eerst op Cellbuilding.

Inleiding

In maart 2022 liet ik een heupresurfacing uitvoeren. In deze blog wil ik vanuit mijn ervaring als atleet én personal trainer informatie delen die ik tijdens mijn zoektocht naar de juiste oplossing indertijd zelf zocht maar helaas te weinig vond.

Heb jij als actieve sporter ook last van heupartrose en twijfel je aan je sportieve toekomst, dan hoop ik dat je iets hebt aan mijn verhaal.

Beknoptheid is niet één van mijn grootste talenten. Bovendien valt er over dit onderwerp toch wel veel te vertellen. Om het artikel toch een beetje vlotter leesbaar te maken heb ik het opgesplitst in 3 delen.

1. Deel 1 bevat vooral algemene info omtrent resurfacing voor atleten
2. In deel 2 vertel ik mijn verhaal en ervaring met mijn operatie
3. In deel 3 ga ik iets dieper in op de operatie en de revalidatie.

Ik heb zelf ondervonden dat er nog niet veel nuttige informatie over resurfacing en sport te vinden was en al zeker niet in het Nederlands. Ook wie nood heeft fysieke en mentale begeleiding moet ver zoeken.

Wat is resurfacing?

Een resurfacing van de heup of sportheup genoemd is een soort heupprothese. Het biedt een oplossing voor actieve mensen die door artrose van de heup last hebben van pijn en bewegingsbeperking en voor wie een traditionele prothese niet de juiste oplossing is.

Waar bij een traditionele heupprothese de volledige kop van het dijbeen wordt afgezaagd en vervangen door een prothese, vaak in keramiek, probeert men bij een resurfacing meer eigen bot van de patiënt te behouden. Men freest de heupkop als het ware af en dan worden zowel de heupkom als de holte met een metalen (meestal cobalt/chroom legering) laag bedekt.

Resurfacing wordt niet door elke heupchirurg toegepast. De visies hierover zijn op zijn minst gezegd vrij gepolariseerd. Als je informatie begint te googelen, wees er dan op voorbereid dat je veel negatieve, vaak ook onjuiste informatie zal vinden. Als heuppatiënt en atleet word je hier niet vrolijk van.

Zeker is dat de operatie een speciale specifieke kennis van de chirurg vraagt. Het is ook een operatie met een vrij grote leercurve dus hoe meer ervaring, hoe beter. Ik adviseer dan ook iedereen die een resurfacing overweegt om zich goed te informeren alvorens je een chirurg kiest. Om echt goed te worden in deze operatie moet je er toch al minstens 50 uitgevoerd hebben en bij voorkeur ook op zeer regelmatige basis. En hoe beter de prothese geplaatst is, hoe groter de kans dat je na je herstel weer zonder beperkingen kan sporten.

Is resurfacing beter dan een traditionele heupprothese?

Resurfacing is ontwikkeld voor zeer actieve, vaak relatief jonge mensen die met een normale heupprothese beperkt zouden zijn in de activiteiten die ze nog willen doen. Hoewel de moderne heupprothesen ook al vrij veel activiteit toelaten is de bestendigheid tegen hoge mate van activiteit bij resurfacing excellent. Deze ingreep is dan ook de enige mogelijkheid voor atleten en intensieve sporters met vergevorderde heupartrose om zo goed als onbeperkt opnieuw hun sport te kunnen beoefenen.

Ook mensen die reeds op zeer jonge leeftijd heupklachten hebben, vaak als gevolg van heupdysplasie kunnen gebaat zijn met een resurfacing prothese. Op dit moment wijst alles erop dat de resurfacing langer kan behouden blijven dan een traditionele prothese. Voor iemand van in de twintig is dit wel een belangrijke factor.

Voor mensen die geen specifieke sportieve aspiraties hebben denk ik dat een traditionele heupprothese de betere oplossing is. Het herstel gaat meestal sneller en de operatie is minder ingrijpend. Een gewone prothese wordt meestal via een anterieure benadering geplaatst, resurfacing protheses bijna uitsluitend posterieur.

Revalidatie na een resurfacing operatie is zwaarder dan van een normale prothese. Dat vraagt net de mentaliteit van een topsporter die bereid is om hard te werken. Dit wil ik wel duidelijk maken: het resultaat van deze operatie krijg je niet voor niks. Het is een marathon, geen sprint..

Wat mij persoonlijk ook vertrouwen gaf was de wetenschap dat er topsporters zijn die met een resurfacing nog steeds sporten op zeer hoog niveau. Denk in de eerste plaats aan tennisster Andy Murray, maar ook wielrenner Floyd Landis, basketbalster Isaiah Thomas en in eigen land handbalspeler Jeroen De Beule en kickbokser Jannes Vercaemst (nog te zien in Taxi Joris op Canvas) om er maar enkele op te noemen.

Kan iedereen een resurfacing krijgen?

Uiteraard is dit iets wat je met je arts moet bespreken, maar een resurfacing is niet voor iedereen geschikt. Zoals ik hierboven zei hangt het een beetje af van je levensstijl. Verder kunnen leeftijd, kwaliteit van je bot of andere een factor zijn. Je leest soms dat resurfacing niet geschikt is voor vrouwen maar dat klopt niet. Wel is het zo dat vrouwen doorgaans kleinere heupkoppen hebben hetgeen moeilijker voor de chirurg. Dr De Smet heeft al veel resurfacing protheses geplaatst bij vrouwen.

Wordt een resurfacing door de mutualiteit terugbetaald?

Een totale heupprothese wordt altijd door de mutualiteit terugbetaald. Voor resurfacing kan je slechts in bepaalde gevallen terugbetaling krijgen: je moet jonger dan 55 jaar zijn en de kop van je prothese mag niet kleiner zijn dan 52mm. Ik had op dat vlak pech want mijn kop was slechts 50mm. Ik heb de prothese dus uit eigen zak betaald.

Wat zijn de nadelen van resurfacing?

Eén van de nadelen van MoM (Metal on Metal) resurfacing is het risico op metaalvergiftiging of metallose. Door slijtage van de prothese kunnen kleine metaalpartikeltjes vrijkomen en een allergische reactie veroorzaken. Als de prothese zeer goed geplaatst is is het risico hierop heel klein. (Uiteraard moeten mensen die al een metaalallergie hebben geen MoM implantaat laten plaatsen.)

Het zou mij te ver leiden om hier dieper op in te gaan. Ben je al zo ver dat je hierover nadenkt dan kan je beter een gesprek met een specialist inplannen. Bovendien komt de ReCerf COC (Ceramic) mogelijk binnenkort als mogelijkheid.

Waarom deze gids?

Revalidatie na resurfacing met oog op herintroductie naar sport toe vergt maatwerk. Je zal de puzzel telkens opnieuw moeten leggen. Ik heb zelf ervaren hoeveel angst en onzekerheid het traject met zich meebrengt en hoe moeilijk het is als je er alleen voor staat. Vanuit mijn ervaring als patiënt en mijn expertise als personal trainer/mental coach denk ik meer inzicht te kunnen geven aan wie na de diagnose van heupartrose terug het vertrouwen wil vinden in het lopen of een andere sport en zo goed als onbeperkt, mits misschien een kleine toegeving weer bevrijd willen kunnen genieten van beweging.

De weg die je moet afleggen kan ik niet verlichten want je zal alle obstakels zelf moeten nemen. Ik kan je wél het vertrouwen geven om je einddoel te bereiken en je op pad sturen met de juiste tools in je rugzak om niet op te geven. Ik kan helpen ervoor te zorgen dat je lichaam beste maatjes wordt met de prothese en bereid is om goed samen te werken zodat jij weer gelukkiger wordt.

Hardlopen na resurfacing

De vraag of men na een resurfacing kan hardlopen houdt vele kandidaat resurfacers bezig. De onzekerheid schept twijfels om deze operatie al dan niet te doen. Je kan er mee springen, zwaar krachttrainen, squatten, gevechtssport beoefenen op het hoogste niveau, voetballen, tennissen etc. maar hardlopen blijkt voor een resurfacing patiënt het moeilijkste.

Er zijn verschillende meningen over het waarom. Sommigen zeggen dat de wrijving van het metaal de oorzaak zou kunnen zijn. Het repetitief samenkomen van de componenten zou mogelijk warmte opwekken die dan de weke delen doet ontsteken. Anderen zeggen dat het komt omdat de stabilisatiespieren zijn doorgesneden en dat door het stuggere littekenweefsel de spieren verkrampen en daardoor geen lange belasting kunnen verdragen.

Toch slagen de meesten er wel in om terug te lopen en het zijn meestal degenen die gepresteerd hebben op hoog niveau die ook kunnen terugkeren naar hun oorspronkelijke snelheid en duurbelasting. Ik denk dat ieder menselijk lichaam op zijn eigen tempo herstelt van deze ingreep en dat kun je niet forceren.  Ik denk wel dat het degenen zijn met de meeste wilskracht en engagement die consequent de juiste oefeningen doen het verschil maken of deze ingreep een succes of een groot succes wordt.

Eigen ervaring met heupartrose

Mijn inzichten zijn gebaseerd op zowel eigen ervaring als heuppatiënt als op jarenlange ervaring als prestatiesporter, personal trainer en mental coach. Mens en beweging hebben mij van jongs af aan geïnteresseerd. Via een lange alternatieve weg heeft dit geleid naar mijn eigen bewegingsconcept “Cellbuilding Into Human Construction – bouwen aan een beter en sterker zijn”.

Zoals vele topsporters was beweging mijn enige houvast om met de vele levensconflicten om te kunnen gaan. Je beseft eigenlijk niet dat je jezelf isoleert en afschermt van het normale leven, gaandeweg word je steeds gevoeliger voor het maatschappelijke samenlevingsmodel dat het mentale en fysieke welbevinden van de mens verstoort. Als je geluk gaat afhangen van je fysieke mogelijkheden dan word je als mens heel kwetsbaar. De kans is uiteraard groot dat je op een dag fysiek beperkt wordt. Dit is een zware confrontatie die bij velen leidt tot donkere gedachten die het gevoel van het zinloze leven versterken. Niet weinig atleten raken hierdoor in een depressie en kunnen niet meer functioneren in het normale leven. Er zijn heel wat pathologieën die je als mens kunnen beperken in je fysieke welbevinden. Ik spreek hier over heupartrose en resurfacing omdat ik uit eigen ervaring kan spreken en ook omdat ik zelf heb ondervonden dat er nog weinig geweten is om patiënten in het hele proces mentaal en fysiek te begeleiden.

Lees hier in deel 2 mijn verhaal en deel 3 over mijn ervaring met de operatie en revalidatie.

Het bericht Mijn ervaring met resurfacing of sportheup (1) verscheen eerst op Cellbuilding.